Varlık Felsefesinde Monizm (Tekçilik) Kavramı Nedir? Ne Değildir?

img acıklama

Linux

Kurucu
Yönetici
Moderatör
13 Şub 2021
3,136


Varlık Felsefesinde Monizm (Tekçilik) Kavramı Nedir? Ne Değildir?


Varlığın ne olduğunu açıklarken, bazı filozoflarda tekçi ve ikici açıklamalara da rastlanmaktadır. Tekçi görüşler aynı zamanda panteist görüşlerdir. Mesela Spinozaya göre bir tek töz (substantia) vardır; o bölünemez, sınırlanamaz, yok olamaz. O töz Tanrıdır, ama aynı zamanda doğadır. Ruhlar da tek tek cisimler de Tanrının kendisinden başka bir şey değildir. Tanrı varlık dünyasındaki her şeyin içindedir Tanrı bize, ruh ve madde dünyası olarak içice görünür. Bu tür tekçi görüşlerin yanı sıra ikici görüşler de vardır. Mesela Platonun idealar alemi ve maddi varlık alemi, daha sonra Plotinos ve St. Augustinus ile orta çağa aktarıldı ve yaygın bir kabul gördü. 17. yüzyılda yaşayan Descarteste ikiciliğin en iyi işlenmiş şeklini görürüz. Ona göre evrende varlık dünyasını kuran iki öğe (Töz) vardır: cisim ve ruh. Cismin özellikleri yer kaplama ve hareket, ruhun özelliği de düşünme (Bilinç)tir. Bu birbirinden ayrı iki dünya, Tanrı tarafından birbirlerine karıştırılmıştır. Evrende boş mekan yoktur; dolayısıyla evrendeki hareketler bitişik bir şekilde yandakine atlar. Evren büyük bir makineye benzer ve mekanik kanunlarla açıklanabilir. Descartes, dışımızda bulunan şeylerin gerçekliğinden şüphe etmememiz gerekir, diyordu. Ancak dış dünyanın varlığı hakkındaki düşüncemizin ve evrendeki her türlü hareketin kaynağı da Tanrı idi.

KAYNAK: FELSEFE TARİHİ KİTABI
 
Üst Alt